Medewerkers met geldproblemen

Categorie: HR-Tips
Gepubliceerd: 20-12-18

62% van de werkgevers heeft te maken met medewerkers met geldproblemen. Een werkgever is al snel 13 duizend euro per jaar kwijt aan een werknemer met financiële problemen die voltijds werkt en een modaal salaris verdient. Dit blijkt uit het rapport ‘Personeel met schulden’ van het Nibud (2017).

nibud rapport 2017

Daarnaast kan het bedrijf nog risico lopen vanwege diefstal, fraude en het feit dat personeel met geldproblemen vatbaarder is voor omkoping en chantage.

80 procent van de werkgevers wil werknemers met geldproblemen graag ondersteunen. Maar hoe pak je dat aan? Exact zet de (preventieve) tips op een rij:

  • Verstrek pro-actief financiële checklists
    Er zijn checklists die je medewerkers vrijblijvend kunt geven bij persoonlijke veranderingen, zoals indiensttreding, komst van een kind, echtscheiding, pensioen etc. Zie hiervoor: www.financieelgezondewerknemers.nl
  • Ga ervan uit dat alle medewerkers in de schulden kunnen komen
    Schulden ontstaan onder alle lagen van de bevolking. Hoog of laag opgeleid maakt daarbij niet uit. Bij hoog opgeleide mensen lopen de schulden soms zelfs sneller op, omdat ze gewend zijn om maandelijks meer geld uit te geven.
  • Herken de signalen
    Medewerkers leggen zelf niet snel hun problemen op tafel, maar dat neemt niet weg dat leidinggevenden alert kunnen zijn op signalen:
  • Meerdere ziekmeldingen
  • Vragen om voorschotten, overwerk
  • Verminderde concentratie
  • Niet trakteren, geen bijdrage aan cadeautjes
  • Nooit in de kantine lunchen
  • Onrust bij latere salaris uitbetaling
  • Altijd portemonnee vergeten
  • Veranderingen in de persoonlijk omstandigheden zoals echtscheiding of een partner die de baan kwijtraakt kunnen ook een risico vormen.
  • Ga in een vroeg stadium het gesprek aan
    Heb je een medewerker in dienst, waarvan je het vermoeden hebt dat er sprake is van financiële problemen? Probeer dan het gesprek met hem aan te gaan. De medewerker heeft natuurlijk recht op zijn privacy. Hij hoeft dan ook geen openheid van zaken te geven over zijn financiën. Wel kun je aan de medewerker aangeven dat , als er echt sprake is van achterstanden in de betalingen van rekeningen, je hem graag wilt helpen.

Gesprek tips: 

  • Stel open vragen
  • Vel geen oordeel
  • Richt je in het gesprek op actie en de oplossing niet op de (vaak deprimerende) ontstaan oorzaken.
  • Informeer effectief
    We zijn als mens geneigd om beter naar een suggestie te luisteren als de ander ons eerst heeft gevraagd of hij of zij mag adviseren. Door je medewerker te vragen of je informatie mag geven, zal de medewerker de informatie die je vervolgens geeft gemiddeld genomen beter onthouden.
  • Schakel budget coaches in
    Een volgende stap is het inzetten van budgetcoaches om verantwoord financieel gedrag bij werknemers te bevorderen. Steeds meer grote organisaties maken standaard gebruik van externe hulp op dit gebied. Bij KPN bijvoorbeeld maakt een financieel adviseur op kosten van de baas al onderdeel uit van het personeelsbeleid. Het bedrijf betaalt de helft van het advies, dat overigens vertrouwelijk is en niet zonder meer ‘naar boven’ wordt doorgespeeld. De werknemers bekostigen de andere helft uit het inzetbaarheidsbudget dat ze jaarlijks krijgen toegekend. Bedragen die organisaties ter beschikking stellen variëren van tweehonderd tot zo’n vijfhonderd euro.
  • Schakel externe hulp in of verwijs door
    Er zijn heel veel instanties die afhankelijk van de grootte van de problemen kunnen ondersteunen bij geldproblemen. Je kunt zelf een vertrouwenspersoon, financieel adviseur of budget coach inschakelen maar ook doorverwijzen naar externe instanties:

voorzieningentabel bij geldproblemen

  • Respecteer de privacy van de medewerker
    Geldzaken liggen nu eenmaal vaak gevoelig en om dan (weliswaar vrijwillig) openheid te moeten geven aan degene die ook jouw carrière in handen heeft, voelt niet altijd prettig. Het kan dus verstandig zijn om in en vroeg stadium een onafhankelijke partij in te schakelen om de medewerker te helpen.
  • Informeer naar het vonnis bij een loonbeslag
    Voordat een deurwaarder beslag op het inkomen legt, zal hij een looninfo doen. Hij informeert hiermee naar de arbeidsverhouding en de inkomsten die hieruit voortkomen. Hiermee kan de deurwaarder onderzoeken of een loonbeslag zinvol is. Het is verstandig om bij de deurwaarder te informeren naar het vonnis op basis waarvan een mogelijk loonbeslag gelegd zou kunnen worden.Is er een vonnis, dan mogen de gegevens van de medewerker verstrekt worden. Sterker nog, dan ben jij verplicht op grond van artikel 475g Rechtsvordering de gegevens te verstrekken. De werkgever mag de informatie over het loonbeslag binnen de organisatie alleen doorgeven indien dat ‘verenigbaar is met het doel waarvoor de informatie is verkregen’.Bij meerdere loon beslagen geldt dat de deurwaarder die als eerste beslag heeft gelegd, de gelden boven de beslagvrije voet ontvangt en het geld moet verdelen onder de andere beslagleggers. Wanneer er meerdere beslagen worden gelegd, kun je nieuwe beslaglegger verwijzen naar de eerste beslaglegger.
  • Wees terughoudend bij overnemen van de schulden
    Je kunt openstaande vorderingen van de medewerker in één keer betalen. In feite is hier sprake van herfinanciering en neem je hiermee de schulden over. Het voordeel van deze constructie kan zijn dat de medewerker dan nog slechts één schuldeiser heeft, namelijk de werkgever. Maar terughoudendheid is geboden: Hoe weet je zeker dat de financiële problemen hiermee echt zijn opgelost en de medewerker de aflossing kan betalen? En je komt in een dubbelrol van werkgever en schuldeiser en dit kan de relatie met je medewerker onder druk zetten. Daarnaast loopt jij het debiteurenrisico ter hoogte van de schuld. Dit risico blijft bestaan zo lang de schuld niet is afbetaald, ook als je medewerker om welke reden dan ook bij je uit dienst treedt. Denk ook aan overlijden en/of arbeidsongeschiktheid waardoor de vordering niet of niet helemaal voldaan kan worden. Vanwege de nadelen is deze werkwijze dan ook niet aan te raden.

Leestips:
Heel veel onafhankelijke informatie, checklists en tips zijn verzameld op de website: www.financieelgezondewerknemers.nl. Ook het Nibud biedt onderzoeksinformatie en trajecten om medewerkers te coachen (www.nibud.nl).