Voorkom vertrek van medewerkers

Categorie: HR-Tips
Gepubliceerd: 20-12-18

Hoe verfrissend de uitstroom van bestaande medewerkers soms ook kan zijn, een vertrekkende medewerker brengt naast het risico van een braindrain ook altijd extra kosten met zich mee. De vervangingswaarde hangt natuurlijk sterk af van de soort functie, de gevraagde specialistische kennis en vaardigheden van de medewerker, maar de kosten zijn hoe dan ook aanzienlijk. Omdat het niet alleen gaat om de directe kosten voor werving en selectie, maar ook bijvoorbeeld om (tijdelijk) productiviteitsverlies, inwerktijd, exitgesprekken, vervangingskosten en de opleidingskosten voor nieuwkomers.

Het is dus om meerdere redenen fijn om ongewenst vertrek op tijd te signaleren en waar mogelijk te voorkomen. Let op deze signalen die een potentieel vertrekkende medewerker afgeeft:

  • Je medewerker vraagt extra vrije dagen tussendoor
    De beste werknemers zijn vaak veel aanwezig en plannen hun vakanties ver van tevoren. Als dat patroon verandert en iemand neemt tussendoor vrije dagen op zonder een duidelijke aanwijsbare reden, dan is dat meestal een signaal dat het vertrek wordt voorbereid. Is het nog niet direct om te solliciteren, dan is het een teken van verminderde betrokkenheid die voorafgaat aan de beslissing te vertrekken.
  • Er is ineens minder oog voor detail
    Als een medewerker op het punt staat te vertrekken dan kan het niet anders dat hij de aandacht verlegt naar de hoofdlijnen. Consequentie is een verminderde aandacht voor de details, het nalaten van de vraag ‘wat zijn de kleine stappen waarmee we dit werkend maken?’. Dat is precies het soort vraag die mensen die zichzelf zien blijven wél stellen.
  • Je medewerker is actief aan het delegeren
    Als medewerkers, zeker als ze ook een organisatorische verantwoordelijkheid hebben, opeens van zich af beginnen te organiseren is dat een teken aan de wand. Dan zijn ze in de eerste stadia van de overdracht. Het kan zijn dat het alleen nog een emotioneel afstand nemen is, dan ben je nog op tijd.
  • De routine verandert: meer afstand, beter uiterlijk
    Mensen die naar buiten kijken of het gras daar inderdaad groener is, veranderen kleine dingen in hun routine. Ze kleden zich vaak wat beter. Besteden meer aandacht aan hun uiterlijk en nemen wat afstand bij de bedrijfsborrels. Verandering in presentatie wijzen op een andere oriëntatie. Tijd om een gesprek aan te gaan.
  • Er is sprake van verminderde betrokkenheid
    Als je het gevoel krijgt dat hij tegenslagen ondergaat of zijn betrokkenheid acteert, dan is dat waarschijnlijk zo. Het verschil tussen echte passie en gespeelde passie herken je uit duizenden. De non-verbale signalen die resoneren in je onderbuik, kloppen vrijwel altijd.
  • Neem signalen van collega’s serieus
    Omdat je zelf wellicht op wat grotere afstand staat, zijn het de directe collega’s die als eerste de kleine veranderingen opmerken. De verminderde productiviteit, het minder stringent nakomen van afspraken, de veranderde houding. Luister niet alleen naar de medewerker, vertrouw niet alleen op wat je zelf ziet, maar luister ook naar de mensen die nauw samenwerken met de medewerker die zijn exit overweegt.
  • De medewerker die zijn exit voorbereidt, is in innerlijk conflict
    Mensen die waardevol zijn, zijn betrokken. Dat betekent ook dat als zij zich mentaal beginnen voor te bereiden op een toekomst buiten de organisatie, zij een innerlijk loyaliteitsconflict doorlopen. En dat conflict is zichtbaar in gedrag. De lach is vaak wat geforceerd, vluchtiger en als er plannen worden besproken die buiten hun horizon liggen, dan wordt er vaak weggekeken. De dromerijen die de ambitie woorden geeft, blijven achterwege of worden actief vermeden. Het ongemak is zichtbaar op het gezicht.

Als je twijfelt of iemand zijn toekomst nog wel binnen het bedrijf ziet, vraag het gewoon. Zonder het gevoel te geven dat je iemand juist wilt stimuleren om weg te gaan natuurlijk. Spreek je waardering uit voor de betreffende medewerker, vraag of hij nog goed zit en geef aan dat hij altijd langs kan komen voor een gesprek als hij het idee krijgt verder te willen kijken. Vaak zijn er kleine dingen die je kunt doen om iemand te behouden.