Leiderschap met oog voor mensen: Astrid Jairam over situationeel leiderschap

Als je ruim 25 jaar ervaring in HR en recruitment meebrengt, weet je hoe belangrijk het is om niet alleen te kijken naar cv’s en processen, maar vooral naar mensen. Voor Astrid Jairam, Recruitment Manager Multilingual & Large Accounts bij Exactpi, is dat ook precies de kern van haar leiderschapsstijl: de mens centraal zetten. Sinds ze leidinggeeft aan het internationale recruitmentteam, past ze situationeel leiderschap toe in alles wat ze doet.

Hoewel Astrid in eerdere functies al leidinggevende ervaring had opgedaan, betekende haar rol bij Exactpi een nieuwe fase. “Het was voor het eerst dat ik op deze schaal en in een internationale context leiding ging geven. Dat vroeg van mij om mijn stijl opnieuw onder de loep te nemen.”

Ze merkte al snel dat een eenduidige aanpak niet werkte. “Wat iemand nodig heeft, hangt af van ervaring, persoonlijkheid en de omstandigheden van dat moment. Iemand die net start, heeft behoefte aan meer sturing. Een ervaren recruiter heeft juist ruimte nodig. Die verschillen moet je herkennen én erkennen.”

Daarbij maakt ze onder meer gebruik van tools zoals TMA en DISC, die inzicht geven in gedrag, drijfveren en voorkeuren. Maar het echte leiderschap begint voor haar pas daarna. “Zo’n profiel is een startpunt. Het laat zien hoe iemand in elkaar zit, maar zegt weinig over hoe diegene zich vandaag voelt. Misschien is er iets aan de hand buiten het werk. Dat neem ik altijd mee in mijn benadering.”

Wat opvalt aan Astrids stijl, is hoe bewust zij zichzelf inzet als instrument. Ze spreekt niet in managementtaal, maar in mensentaal. “Ik probeer in gesprekken gewoon mezelf te zijn. Open, eerlijk, en ook kwetsbaar als dat nodig is. Want pas als ik mezelf laat zien, nodig ik de ander uit dat ook te doen.”

Die authenticiteit leidt volgens haar tot meer vertrouwen en betere samenwerking binnen het team. “Je merkt dat mensen zich meer durven uitspreken, sneller feedback geven en elkaar sterker maken. Dat zie je terug in de betrokkenheid én in de prestaties.”

Het draait om balans, zegt ze. “Een goede leider weet wanneer je iemand moet uitdagen, en wanneer je juist ondersteuning moet bieden. Als je dat goed aanvoelt, groeit niet alleen de ander, maar groei je ook samen als team. Daarbij verlies ik nooit het organisatiebelang uit het oog: persoonlijke ontwikkeling en teamgroei moeten altijd bijdragen aan het gezamenlijke doel.”

De overstap van het Nederlandse naar het internationale team bracht nieuwe inzichten. Niet alleen door taalverschillen, maar vooral door cultuurverschillen.

“Nederlanders zijn van nature vrij direct. In het internationale team liggen de communicatiestijlen soms anders. Mensen kunnen voorzichtiger zijn, wat meegaander of beleefder. Dat vraagt om een andere toon en aanpak.”

Astrid kiest bewust voor een benadering waarin wederzijds begrip centraal staat. “Het is belangrijk om stil te staan bij iemands achtergrond, gewoontes en verwachtingen. Tegelijkertijd help ik hen ook begrijpen hoe we hier samenwerken… Je zoekt samen naar een manier van werken die voor iedereen goed voelt zonder iemand te veranderen, maar ook zonder jezelf te verliezen.”

Wat voor Astrid wél universeel werkt, is respect. “Als je mensen met vriendelijkheid en openheid benadert, kom je een heel eind. Iedereen wil zich gezien voelen. Daar begint het.”

De wereld om ons heen verandert in hoog tempo. Technologie, AI, hybride werken, meer culturele diversiteit. Het vraagt van leiders dat zij wendbaar zijn en blijven.

“Juist in deze tijd is situationeel leiderschap geen ‘nice to have’, maar een ‘need to have’,” zegt Astrid. “Als leidinggevende moet je kunnen schakelen tussen stijlen: coachend, delegerend, sturend. En je moet kunnen uitleggen waarom je iets op een bepaalde manier aanpakt. Transparantie daarin is cruciaal.”

Daarnaast benadrukt ze het belang van blijven reflecteren, ook op je eigen rol. “Vraag jezelf regelmatig af: wat heeft deze persoon nodig? Wat vraagt deze situatie van mij? En hoe kan ik daarin het verschil maken?”

Wat Astrid Jairam laat zien, is dat leiderschap niet per se begint bij grote strategieën of managementmodellen. Het begint bij aandacht: aandacht voor de mens, voor de context en voor het moment. Die benadering maakt haar niet alleen tot een effectieve leidinggevende, maar ook tot een voorbeeld voor anderen in het vak.

Situationeel leiderschap speelt daarin een belangrijke rol. Niet omdat het een methode is die ze ergens uit een boek heeft gehaald, maar omdat het voor haar vanzelfsprekend is geworden.“Iedere situatie is anders, en elke collega is anders. Daar moet je in mee kunnen bewegen als je wil dat mensen zich ontwikkelen én zich gezien voelen. Als je écht kijkt, écht luistert en mensen serieus neemt in wie ze zijn en waar ze staan, dan ontstaat er ruimte. Ruimte om te groeien, samen te werken en samen verder te komen. En dat is, denk ik, waar leiderschap uiteindelijk om draait,” zegt ze.